Teacher education in Finland

by

Tun Min

Introduction

Finnish teachers are highly trained professionals. Since they have strong professional autonomy, they need to undergo high training level (Finnish National Board of Education (FNBE), n.d.-a, para.1). Further, it is strongly believed in Finland that pre-service teacher education is “the most important arena for developing professional knowledge” (Afdal, 2012, p.169). Hence, this essay will first present how teacher education policy originated and developed in Finland. Next, it will turn to how student teachers are normally selected and how initial Finnish teacher education is being implemented. Then, the author will make a brief explanation of teacher recruitment and in-service teacher training that were covered by one of the group members during the seminar presentation, before concluding the essay.

Bilingual education policy in Northern Territory of Australia, the implications on its development for educational leaders and its impact on the NT curricula

Tun Min

Introduction

One of the aims of the Australian national language policy is to support Indigenous language programs or to support the formal instruction of Indigenous languages in schools in Australia (Our Languages, 2016a, para.3). However, there seems to be occasional inconsistencies with this aim if the past practices of the Australian government are scrutinized. Bilingual education programs have been among the most significant Indigenous language programs in Australia. In this essay, the focus will be on bilingual education programs undertaken by the Indigenous people in Northern Territory. The essay will start with the definition of the term “bilingual education”, followed by an overview of the origin and development of bilingual education policy in Australia and Northern Territory. Next, it will discuss how education leaders in Northern Territory implicated the bilingual education policy and occasional pressures on it. Then, the consequences of this policy initiative on the current contexts of Northern Territory with an emphasis on its impact on the NT curriculum and alternative future directions for positive conditions for bilingual education will be analysed before concluding the essay.

The definition of bilingual education and a description of BE programs

Since the focus of this essay will be mainly associated with the term “bilingual education” (BE), it is deemed appropriate to define BE, discuss the main features of BE and present relevant BE programs in Northern Territory in this section.

The benefits of a bilingual brain by Mia Nacamulli (​ဘာ​သာ​စ​ကား​ႏွစ္​မ်ိဳး​တတ္​တဲ့ ​ဦး​ေႏွာက္​ရဲ့ ​အ​က်ိဳး​ေက်း​ဇူး​မ်ား) (Myanmar + English)

[View full lesson: http://ed.ted.com/lessons/how-speaking-multiple-languages-benefits-the-brain-mia-nacamulli

It’s obvious that knowing more than one language can make certain things easier — like traveling or watching movies without subtitles. But are there other advantages to having a bilingual (or multilingual) brain? Mia Nacamulli details the three types of bilingual brains and shows how knowing more than one language keeps your brain healthy, complex and actively engaged. 

Lesson by Mia Nacamulli, animation by TED-Ed.] 
.

¿Hablas español? Parlez-vous français?
你会说中文吗？

If you answered, "sí," "oui," or "会"
and you're watching this in English,

chances are you belong to the world's
bilingual and multilingual majority.

And besides having
an easier time traveling

or watching movies without subtitles,

knowing two or more languages
means that your brain

may actually look and work differently
than those of your monolingual friends.

So what does it really
mean to know a language?

Language ability is typically measured
in two active parts, speaking and writing,

and two passive parts,
listening and reading.

While a balanced bilingual has near equal

abilities across the board
in two languages,

most bilinguals around the world
know and use their languages

in varying proportions.

အျပစ္ဆိုျခင္းလို႔ မမွတ္စီခ်င္ပါ (ေလးေတာင္မဂၢဇင္းပါ ေဆာင္းပါးႏွစ္ပုဒ္နန္႔ပတ္သက္ပနာ ေဝဖန္တင္ျပခ်က္)

ဟိုနိက ေက်ာင္းဆရာညီေခ်တစ္ေယာက္နန္႔ အြန္လိုင္းကတစ္ဆင့္ စကားလွမ္းေျပာျဖစ္ကတ္ေတ။ သူက မဂၢဇိန္းမာပါေရ အကၽြန္႔ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ကို ဖတ္မိေရလိုု႔ ဆိုုပါေရ။ ေယခါ တစ္ဆက္တစ္စပ္တည္း ဇာပိုင္ သေဘာရလဲ၊ ပပြင့္လလင္း ဝီဖန္ပီးပါ လို႔ဆိုုခါ သူက ေျပာပါေရ။ "ဖတ္လိုု႔ေတာ့ ေကာင္းယင့္အစ္ကို။ ေယေလး စာရီးသူဧ။္အျမင္ဆိုုေရ ဝတၳဳဝီဖန္ခ်က္ပိုုင္းကိုု ဝတၳဳအစိတ္အပိုင္းလို႔ ထင္လခပါေရ။ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားစြာ မေသခ်ာလို႔ျဖစ္ဖို႔" လုုိ႔ သူက ဆိုုပါေရ။ ျပီးေက သူက ယင္းစာမ်က္ႏွာကိုု ဓာတ္ပံုရိုက္ပနာ ပိုု႔ပီးပါေရ။ ယင္းစာမ်က္ႏွာကိုု ၾကည့္ပနာ ေနာက္ထပ္ေျပာစရာတစ္ခ်ဳိ႕ပါ ေပၚလာလုိ႔ ေဒစာကို ရီးပါေရ။ မဂၢဇိန္း တည္းျဖတ္သူအဖဲြ႕ကို အျပစ္ေျပာျခင္းမဟုတ္ပါ။ ဝီဖန္တင္ျပျခင္းသက္သက္ရာ ျဖစ္ပါေရ။ မဂၢဇိန္းျပန္လည္ထြက္ေပၚႏိုင္ေရးအတြက္ အခ်ိန္ကုန္လူပမ္းခံေပၚ ၾကိဳးစားပီးခကတ္ေတ အဖအရြယ္၊ အစ္ကိုၾကီးအရြယ္ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးတိကို ေလးစားေက်းဇူးတင္ပါေၾကာင္း ပထမဆံုး ေျပာလိုပါေရ။ 

မဂၢဇိန္းမာပါေရ ေဒေဆာင္းပါးဧ။္ ပထမစာမ်က္ႏွာနန္႔ (အဂုပံုပါ) ေနာက္ဆံုးစာမ်က္ႏွာကိုရာ အကၽြန္ ျမင္ဖူးသိေရအတြက္ ေဒထဲက အေၾကာင္းအရာတစ္ခ်ဳိ႕ကိုရာ တင္ျပခ်င္ပါေရ။ ေဒေဆာင္းပါးကိုပို႔ခါ "ကမာၻ႕စာေပစင္ျမင့္ထက္မွ ရမ္းျဗဲကၽြန္း (၃)" လို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ခပါေရ။ "နိဒါန္း၊ ဝတၳဳအက်ဥ္း၊ ဝတၳဳအေပၚ စာေရးသူဧ။္ အျမင္" ဆိုေရ သံုးပိုင္းနန္႔ တင္ျပထားပါေရ။ ေယဒါေလး မဂၢဇင္းထြက္လာေရခါ "မူရင္းေခါင္းစဥ္နန္႔ နိဒါန္း" ေပ်ာက္နီေရအျပင္ "ဝတၳဳအက်ဥ္း" ဆိုစြာကိုပါ ျဖဳတ္ျပီးေက "ရမ္းျဗဲဧ။္ ဆည္းဆာ" လို႔ရာ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားပါေရ။ ေဒအထိ ျပႆနာမဟိပါသိ။ ေရွ႕မာ ျဖဳတ္ထားဟာနန္႔အညီ ေဆာင္းပါးေနာက္ပိုင္းမာေလး သင့္ေတာ္ေရပိုင္ ဆိေက ျပင္ဆင္တည္းျဖတ္လို႔ရႏိုုင္သိလိုု႔ ျဖစ္ပါေရ။
ေယဒါေလး ေနာက္ဆံုးပိုင္းမာ ျပင္ဆင္တည္းျဖတ္စြာတစ္ခ်ဳိ႕က မသင့္ေတာ္ေရအျပင္ စာဖတ္သူကိုပါ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္စီႏိုင္ေရ အေျခအေန ျဖစ္လခပါေရ။ စာရီးသူဟာ ေဒဝတၳဳကို ဘာသာျပန္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ ေယဒါေလး တည္းျဖတ္သူ ျပင္ဆင္ထားေရ မဂၢဇင္းပါေဆာင္းပါးမာ (စာရီးသူက) "ဘာသာျပန္ေဖာ္ျပ" လို႔ ျဖစ္နီပါေရ။ အမွန္က ဘာသာျပန္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ အဂၤလိပ္ဘာသာနန္႔ရီးထားေရ ဝတၳဳလတ္တစ္ခုလံုးကို Penguin Ladder Series မာ ဝတၳဳအက်ဥ္းရီးေရပံုစံမ်ဳိးနန္႔ မူလရသမပ်က္စီဘဲ အက်ဥ္းရီးသားတင္ျပထားျခင္း (Abridgement) ရာ ျဖစ္ပါေရ။ ဘာသာျပန္ျခင္းနန္႔ ဝတၳဳအက်ဥ္းရီးျခင္း မတူပါ။ အကၽြန္ လိလာမွတ္သားဖူးသေလာက္ဆိုုရေက ဘာသာျပန္ျခင္းမာ တိုက္ရိုက္ဘာသာျပန္ဆိုျခင္းနန္႔ ညိွယူဘာသာျပန္ဆိုျခင္းလုိ႔ ဟိပါေရ။ ဝတၳဳအက်ဥ္းအျဖစ္ ကိုယ့္စကားနန္႔ကိုယ္ တင္ျပျခင္းဟာ ဘာသာျပန္ဆိုျခင္းထဲမာ အက်ဳံးမဝင္ပါ။ Penguin Ladder Series, Longman Series စေရ ဂႏၱဝင္ဝတၳဳၾကီးတိကို မူလရသမပ်က္စီဘဲ အဂၤလိပ္ဘာသာနန္႔ ဝတၳဳအက်ဥ္း ရီးသားတင္ျပထားစြာတိ ကမာၻ႕စာပီမာ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ျဖစ္နီစြာ ၾကာပါယာ။ ယင္းပိုင္ ဝတၳဳအက်ဥ္းရီးေရ ရည္ရြယ္ခ်က္က ကမာၻေက်ာ္ဝတၳဳၾကီးတိကို စကားလံုးလြယ္လြယ္နန္႔ စာဖတ္သူတိအၾကား မ်ားမ်ားေရာက္ျပီး မူလရသကိုု ခံစားႏိုုင္ေယာင္ ၾကိဳးပမ္းျခင္းျဖစ္ေတလို႔ နားလည္မိပါေရ။ ေယနန္႔ "ဘာသာျပန္ေဖာ္ျပလုုိက္ပါသည္" ဆိုျပီးေက စကားလံုးသံုးလိုုက္ျခင္းက စာရီးသူအေပၚလည္း အျပစ္မကင္းေရပိုုင္ ခံစားရစီပါေရ။ စာဖတ္သူရႈေထာင့္က ၾကည့္ေရခါေလး (မူရင္းဝတၳဳလတ္ကို သိသူ၊ ဖတ္ဖူးေရ စာဖတ္သူဆိုုပါေက) စာရီးသူကို "ဘာသာျပန္ေရ" ဆိုျပီး လိမ္ညာရီးသားသူလို႔ ထင္လားႏိုင္ပါေရ။ ေယနန္႔ ယင္းပိုင္ မသံုုးႏႈန္းသင့္ေရ စကားလံုးလို႔ ဆိုျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ "ဘာသာျပန္ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္" အစား စာမူဧ။္မူရင္းအတုိင္း "အက်ဥ္းခ်ဳပ္ တင္ျပလိုုက္ပါသည္။" ဆိုေက အမွန္အတိုင္း ျဖစ္ခပါဖိုု႔။

ဘုရားသခင္က ဆရာေတြကို ဘာေၾကာင့္ဖန္ဆင္းခဲ့ပါ့

ဘုရားသခင္က ဆရာေတြကို ဖန္ဆင္းေပးတာဟာ
လူသားေတြအတြက္ မိတ္ေဆြေကာင္းေတြ ေပးတာပါ။
ဘုရားသခင္ဖန္ဆင္းတဲ့ ကမာၻေလာကၾကီးကိုု လူေတြနားလည္ဖို႔၊
ျမင္ျမင္သမွ်အရာတိုင္းရဲ႕ ပသာဒနဲ႔အဗၻဳတရသကို
အမွန္ နားလည္ေစဖို႔နဲ႔
ေလ့လာေတြ႕ရွိမႈတိုင္းနဲ႔အတူ
ပိုမိုေကာင္းျမတ္တဲ့ လူသားေတြျဖစ္လာေစဖို႔
ဒီမိတ္ေဆြေကာင္းေတြက စြမ္းေဆာင္ေပးသေပါ့။
.
ဘုရားသခင္က ဆရာေတြကို ဖန္ဆင္းေပးတာဟာ
လူသားေတြအတြက္ လမ္းျပေကာင္းေတြ ေပးတာပါ။
လူ႕ဘဝမွာ ရွင္သန္ေနထိုင္ရမယ့္ နည္းလမ္းေတြကိုု ညႊန္ျပျပီး
အမွားကိုေရွာင္ အမွန္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔
ဘယ္ပံုဘယ္နည္း စခန္းသြားရမယ္ဆိုတာ
လူသားေတြ ဆံုးျဖတ္တတ္ေစဖို႔၊
ကိုယ့္ဘဝကိုယ္ ဦးေဆာင္ႏိုင္ေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေပးရင္း
ေလာကဓံမုန္တိုင္းၾကားမွာ သက္လံုေကာင္းေအာင္ၾကိဳးစားနည္း ေပးဖို႔
ဒီလမ္းျပေကာင္းက လမ္းညႊန္ျပသေပးသေပါ့။
.
ဘုရားသခင္ရဲ႕ ၾကီးျမတ္တဲ့ ဥာဏ္ေတာ္၊ ေမတၱာေတာ္နဲ႔
ဆရာေတြကို ဖန္ဆင္းေပးတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက
ပိုမုိေကာင္းမြန္တဲ့၊ ပိုျပီးပညာရွိတဲ့ ကမာၻေလာကကို
လူသားေတြ ဖန္တီးတတ္ေအာင္ ကူညီေပးဖို႔ပါပဲ။
.
Trs: ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)
၄၊ ၁၀၊ ၂၀၁၆

ဆရာမ်ား

ဆရာမ်ားသည္
တပည့္အေပါင္းဧ။္ စိတ္အစဥ္ကို ေဆးျခယ္ေပးသူမ်ား၊
အေတြးမ်ားကို လမ္းေၾကာင္းညႊန္ျပတည့္မတ္ေပးသူမ်ား၊
တပည့္မ်ားဧ။္ ေအာင္ျမင္မႈကို မွ်ေဝတတ္သူမ်ား၊
အမွားကို ေထာက္ျပေဝဖန္အၾကံဥာဏ္ေပးတတ္သူမ်ားပါ။
.
ဆရာမ်ားသည္
ယေန႔လူငယ္မ်ားကို ဦးေဆာင္လမ္းျပေပးသည့္
လမ္းေၾကာင္းမွန္ကို တန္ေဆာင္ဆီမီးထိန္ထိန္ညီးေစျပီး
အသိပညာႏွင့္ အမွန္တရားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစိတ္
တဖြားဖြား ေပၚလာေစသူမ်ားပါ။
.
ဆရာသင္ျပေသာ သင္ခန္းစာတိုင္း၊
ဆရာ့စကားမွာ ပြင့္သီလာေသာ အျပံဳးတိုင္း၊
ဆရာကူညီျပီးေျမာက္ေစေသာ ပန္းတိုင္တိုင္းႏွင့္အတူ
တပည့္မ်ားဧ။္အနာဂတ္ ထြန္းလင္းလွပလာပါပေကာ။
.
ကဗ်ာဆရာတိုင္းဧ။္ လင္းေရာင္ပ်ဳိ႕ခ်ိန္၊
ဒႆနဆရာတိုင္းဧ။္ အရုဏ္က်င္းခ်ိန္ႏွင့္
မင္းဧကရာဇ္တိုင္းဧ။္ နံနက္ဆည္းဆာသည္
ဆရာတစ္ဦးဦးႏွင့္ သူဧ။္ ဥာဏ္ပညာျဖင့္
အစျပဳရသည္ခ်ည္းတကား။
.
Trs: ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)
၄၊ ၁၀၊ ၂၀၁၆
.
(၂၀၁၆၊ ေအာက္တိုဘာ (၅) ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ ကမာၻ႕ဆရာမ်ားေန႔ကို ဤဘာသာျပန္ကဗ်ာျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳၾကိဳဆိုပါသည္။)

ဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ လစာနဲ႔ စပ္မိစပ္ရာ

ဒီေန႔ ပီရူးႏိုုင္ငံက သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္နဲ႔ စကားေျပာျဖစ္ၾကတယ္။ ဟိုအေၾကာင္းဒီအေၾကာင္း စကားစပ္မိရင္း ဒီဘဲြ႕ျပီးရင္ ဘာလုုပ္မလဲဆိုျပီး သူက ေမးတယ္။ ကုိယ္က ျမန္မာႏိုုင္ငံျပန္မယ္။ အရင္ အလုုပ္ထဲပဲ ျပန္ဝင္မယ္လိုု႔ ေျပာေတာ့ သူက ေျပာတယ္။ "ငါေတာ့ ငါတုိ႔ႏိုင္ငံက ပညာေရးနယ္ပယ္မွာ လုုပ္ေနသူေတြရတဲ့ လစာကိုုၾကည့္ျပီး စိတ္ပ်က္မိတယ္။ ၾသစီေဒၚလာ ၁၀၀၀ နီးပါးပဲ လစာရၾကတယ္။ အဲဒီလစာေလာက္နဲ႔ အိမ္စရိတ္ေပးဖုုိ႔ေတာင္အႏိုုင္ႏိုုင္ပဲ။ မေလာက္ငႏိုုင္ဘူး။" တဲ့။ 

သူ ညည္းညဴေနတာကိုု ၾကည့္ျပီး ကိုုယ္ေတာင္ ရယ္ခ်င္သြားတယ္။ ကိုယ္ေတြဆီမွာဆိုုရင္ ဆရာ၊ ဆရာမေတြနဲ႔ အစိုးရဝန္ထမ္းလစာက အင္မတန္နည္းပါတယ္။ ဒါေတာင္ နည္းနည္း လစာတိုုးထားလို႔။ အရင္ကဆိုု ပိုုဆိုုးေပါ့။ သို႔ေပမယ့္ လစာတုိးတယ္လို႔ ေလသံပစ္တာနဲ႔ကို ကုုန္ေစ်းႏႈန္းေတြက ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊား သိုင္းကစားေတာ့တာပါပဲ။ ဒီေတာ့လည္း လစာတိုးတဲ့လမွာ အဆင္ေျပသလိုလိုရွိလွေပမယ့္ ေနာက္လေတြမွာေတာ့ ဒံုုရင္းအတုုိင္း ျပန္ျပန္ေရာက္သြားတတ္တာ ဝန္ထမ္းေတြ ေနာေက်ေနခဲ့တာ ၾကာပါျပီ။

ပီရူးက သူငယ္ခ်င္းက ကိုယ့္ကို ေမးတယ္။ ျမန္မာႏိုုင္ငံက လက္ရွိရာထူးမွာ လစာ ဘယ္ေလာက္ရသလဲ ...တဲ့။ လက္ရွိရာထူးမွာ ရတဲ့ လစာက ၾသစီေဒၚလာ (၂၀၀) ေလာက္နဲ႔ ညီတယ္၊ အရင္ရာထူးရဲ႕ လစာက ၾသစီေဒၚလာ (၁၄၄) နဲ႔ ညီတယ္လိုု႔ သူ႕ကိုု ျပန္ေျပာေတာ့ သူ တအံ့တၾသ ေရရြတ္လိုက္တယ္။ "ငါတို႔ ပီရူးႏိုင္ငံက ဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ လစာသာ နည္းတယ္၊ ငါတုိ႔ အေတာ္ အေျခအေနဆိုုးေနပါလားလိုု႔ ထင္ထားတာ။ အခုေတာ့ ငါတို႔ထက္ပိုဆိုးတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုုင္ငံကိုု ေတြ႕တာပဲ။" တဲ့။ 

သူက ဆက္ေမးပါတယ္။ "အဲဒီလစာေလးေလာက္နဲ႔ ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ဘယ္လိုမ်ား ရပ္တည္ႏိုုင္ၾကလဲ" တဲ့။ ကိုယ္ကေတာ့ စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔ ျပန္ေျဖရတယ္။ "ဘယ္လိုလုုပ္ ရပ္တည္ႏိုင္မလဲဟ။ တျခားအလုပ္ေတြနဲ႔ အပိုဝင္ေငြရွာၾကရေသးတာေပါ့။ ရာထူးငယ္ေလ လစာပိုုနည္းေလ။ ပို မေလာက္ငေလ။ သူတိုု႔ ဘဝေတြ ပိုခက္ခဲေလပဲ။" လို႔။

လစာအေၾကာင္းေျပာေတာ့ ဖင္လန္ႏိုုင္ငံက ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ လစာကိုု သြားသတိရမိလိုုက္တယ္။ ဖင္လန္ႏိုုင္ငံမွာေတာ့ သူငယ္တန္းဆရာ၊ ဆရာမေတြရဲ႕ လစာဟာ ယူရိုုေငြ (၂၆၀၀) ပါတဲ့။ ျမန္မာေငြနဲ႔ဆိုုရင္ (၃၆) သိန္းခဲြနဲ႔ ညီပါတယ္။ Grade 1 ကေန Grade 6 သင္ရတဲ့ မူလတန္းျပဆရာ၊ ဆရာမေတြက လစာ ယူရိုုေငြ (၃၅၀၀) (ျမန္မာေငြ ၄၉ သိန္းေက်ာ္) ရပါတယ္။ Grade 7 ကေန Grade 9 အထိ သင္ရတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက လစာ ယူရိုုေငြ (၃၉၀၀) (ျမန္မာေငြ ၅၅ သိန္းနီးပါး) ရပါတယ္။ Grade 10 ကေန တကၠသိုလ္ဝင္တန္းအထိ သင္ရတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက လစာ ယူရိုုေငြ (၄၅၀၀) (ျမန္မာေငြ ၆၃ သိန္းေက်ာ္) ရပါတယ္။ အလယ္တန္းေက်ာင္းအုုပ္က လစာ ယူရိုုေငြ (၅၅၀၀) (ျမန္မာေငြ ၇၇ သိန္းေက်ာ္) ရပါတယ္။ အထက္တန္းအထက္ဆင့္ေက်ာင္းအုုပ္က လစာ ယူရိုုေငြ (၅၈၀၀) (ျမန္မာေငြ ၈၁ သိန္းေက်ာ္) ရပါတယ္။ ဒါေတာင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ထုုတ္ျပန္ခ်က္အရပါတဲ့ဗ်။ အခု လစာထပ္တုုိးသြားခ်င္ တိုုးသြားေလာက္ပါျပီ။

Battle for Burma (ျမန္မာျပည္သိမ္းတုုိက္ပဲြၾကီး)

This relatively short but highly informative video clip present a comprehensive picture of how the Allied Forces took back Burma (now known as Myanmar) from the hands of the Japanese during the World War II. 

Massacre on Ramree Island (ရမ္းျဗဲကၽြန္းေပၚမွ အစုုလုုိက္အျပံဳလိုုက္ လူသတ္မႈၾကီး)

ေခါင္းစဥ္ကိုု ဖတ္ၾကည့္ျပီး အေတာ္ေလး လန္႔သြားၾကမယ္ထင္ပါ့။ :) မလန္႔ပါနဲ႔ဗ်ာ။ ဒုုတိယကမာၻစစ္အတြင္း ၁၉ ၄၅ ခုုႏွစ္က အေၾကာင္းပါ။ လူသတ္မႈၾကီးလိုု႔ ေခၚလိုု႔ေတာ့ ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူလူခ်င္း သတ္တာမဟုုတ္။ ေရငန္မိေက်ာင္းေတြက ဂ်ပန္စစ္သားေတြကိုု ကိုုက္ျဖတ္စားေသာက္ခဲ့တာပါ။ ကမာၻေပၚမွာ "တစ္ၾကိမ္တည္းေသာ မိေက်ာင္းတိုုက္ခုုိက္မႈတြင္ လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆံုုးျဖစ္ရပ္" ဆိုုျပီး ဂင္းနစ္မွတ္တမ္းၾကီးကေတာ့ မွတ္တမ္းတင္ထားေလရဲ႕။ ဒီအေၾကာင္းကိုု အေတာ္ေလး ျပည့္ျပည့္စံုုစံုု တင္ျပထားတာမိုု႔ ဒီမွာ ျပန္ရွယ္လုုိက္ပါတယ္။ ေနာက္အားေတာ့မွ ဘာသာျပန္သင့္ရင္ ျပန္ပါဦးမယ္။
.
ေလးစားစြာ
.
ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)
၂၄.၉ .၂၀၁၆ (Sat)

ရမ္းျဗဲကၽြန္းတိုုက္ပဲြ (မွတ္တမ္းဗြီဒီယိုု) (ျမန္မာ + အဂၤလိပ္ စာတန္းထုုိး)

ဒုုတိယကမာၻစစ္အတြင္း ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီႏွင့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမ်ားက ဂ်ပန္ႏွင့္ မဟာမိတ္တပ္တိုု႔အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ရမ္းျဗဲကၽြန္းတုုိက္ပဲြ မွတ္တမ္းဗြီဒီယိုုကိုု အဂၤလိပ္ + ျမန္မာ စာတန္းထိုုး တင္လိုုက္ပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ေနရာမွာ အသံ သိပ္မရွင္းလင္းလိုု႔ ပီပီသသမၾကားရတာေၾကာင့္ စာတန္းထိုုးရာမွာ အနည္းငယ္ လဲြေခ်ာ္မႈရွိရင္ ေဝဖန္ေထာက္ျပေပးႏိုုင္ပါတယ္။ အတတ္ႏိုုင္ဆံုုး အဂၤလိပ္စာတန္းထိုုးနဲ႔ ျမန္မာဘာသာျပန္ကိုု တင္ျပထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Youtube ဗြီဒီယိုုမွာ စာတန္းထိုုးေတြကိုု ၾကည့္ခ်င္ရင္  Setting>>>Subtitles>>>English (or) Myanmar(Burmese) ကိုု အဆင့္ဆင့္ ႏွိပ္ျပီး ၾကည့္ႏိုုင္ပါတယ္။
အဆင္ေျပၾကပါေစ။
.
ေလးစားစြာ
.
ဇဲြသစ္(ရမၼာေျမ)

မအိပ္စက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ

[သခၤန္းစာအျပည့္အစံုကို ၾကည့္ရန္လင့္ - http://ed.ted.com/lessons/what-would-happen-if-you-didn-t-sleep-claudia-aguirre ]

[အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ လူၾကီး (၃၀) ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ (၆၆) ရာခုိင္ႏႈန္းမွာ ပံုမွန္အိပ္ေရးပ်က္ေနသည္ဟုု ခန္႔မွန္႔ၾကသည္။ ၎သည္ သာမန္အဆင္မေျပမႈသက္သက္မဟုုတ္ေပ။ မအိပ္ဘဲေနလွ်င္ ခႏၶာကိုုယ္ကိုု ၾကီးစြာဆိုုးက်ဳိးျဖစ္ေစေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မအိပ္ဘဲေနလွ်င္ ခႏၶာကိုုယ္ႏွင့္ဦးေႏွာက္ မည္သိုု႔ျဖစ္ႏိုုင္ေၾကာင္း ကေလာ္ဒီယာအဂီရီက ရွင္းျပထားသည္။
ကေလာ္ဒီယာအဂီရီဧ။္ သခၤန္းစာကိုု TED-Ed က သရုပ္ေဖာ္သည္။]
.

မအိပ္စက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ

=============

.

(၁၉၆၅)​​ ခု​ႏွစ္​​က အသက္ (၁၇​)​ ႏွစ္​အရြယ္ အ​​ထက္​​တန္းေက်ာင္း​​သား​​ရန္​​ဒီ​​ဂါ​​နာ​​ဟာ (၂၆၄)​နာ​ရီ​ၾကာ​ၾကာ မ​အိပ္​ဘဲ​ေန​ပါတယ္။ မ​အိပ္​ရင္​ဘယ္​လို​ေန​မ​လဲ သိ​ႏိုင္ဖို႔ (၁၁)​ ရက္​တာစမ္းသပ္ခ်က္ပါပဲ။​ ဒု​တိ​ယ​ေန႔​မွာ​မ်က္​လံုး​ေတြ အာ​ရံု​စိုက္​မ​ရ​ေတာ့​ဘူး။ ေနာက္ ​ထိ​ေတြ႕​သိ​ႏိုင္​မႈ ေပ်ာက္​လာ​ေရာ။ တ​တိ​ယ​ေန႔​မွာ​ ဂါ​နာ​ဟာ မ်က္ႏွာသုန္​မႈန္​ၿပီး​ စ​နစ္​တက်​မလုုပ္ႏုုိင္ေတာ့​ဘူး။ စမ္း​သပ္​မႈ​အ​ၿပီး​ သူ​ဟာ အာရံုစိုက္​ဖို႔​ ႀကိဳး​စား​ေန​ရ​တယ္။ ကာ​လ​တို​မွတ္​ဥာဏ္ သံုး​ရ​ခက္​လာ​တယ္။ က​ေယာင္​က​တမ္း ျဖစ္​လာ​တယ္။ ေသြး​ေလ​ေခ်ာက္​ျခားလာ​တယ္။ ေရ​ရွည္​စိတ္​ပိုင္း​နဲ႔ ႐ုပ္​ပိုင္း​ဆိုင္​ရာ ခ်ိဳ႕​ယြင္း​မႈ​မ​ျဖစ္​ဘဲ ဂါနာ ​ျပန္​သက္သာလာ​ေပ​မယ့္ တ​ပါး​သူ​ေတြအ​ဖို႔​ေတာ့ အိပ္​ပ်က္​တာဟာ ေဟာ္​မုန္း​ဟန္​ခ်က္​မ​ညီ​ျဖစ္​ေစ​တယ္။ ေန​​မ​​ေကာင္း​​တာ၊ အ​လြန္​ဆံုး ​ေသ​တာထိ ျဖစ္​ေစ​ႏိုင္​တယ္။

.

ဘာ​လို႔​ အိပ္​ရ​တာ​လဲဆို​တာ​ နား​လည္​ၿပီ​ေပါ့။ ဒါေပမယ့္

ပညာေရးမရဏေတာင္ၾကားမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လုုပ္ေဆာင္နည္း (ဆာ ကင္ ေရာ္ဘင္ဆင္)

(အညႊန္း - ဆာ ကင္ ေရာ္ဘင္ဆင္က လူသားေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ဖြံ႕ျဖိဳးေစဖိုု႔ အင္မတန္အေရးၾကီးတဲ့ အေျခခံသေဘာတရားသံုးခုကို ခ်ျပထားတယ္။ လက္ရွိပညာေရးယဥ္ေက်းမႈက ဒီအေျခခံမူေတြနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး ဆန္႔က်င္ကဲြလဲြေနတာလဲဆိုုတာကိုပါ တင္ျပထားတယ္။ ဟာသစြက္တဲ့ စိတ္အားတက္ၾကြစရာ ဒီေဟာေျပာခ်က္ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အခု ရင္ဆိုုင္ၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ ပညာေရး "မရဏေတာင္ၾကား" ကေန ဘယ္လုုိရုန္းထြက္ႏိုင္မယ္ဆိုတာ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျဖစ္ႏိုင္မႈဆိုတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြကို ဘယ္လုိျပဳစုပ်ုဳိးေထာင္ရမယ္ဆိုတာပါ ေဆြးေႏြးျပထားပါတယ္။)

အင္​​မ​​တန္ ​​ေက်း​​ဇူး​​တင္​​ပါ​​တယ္​​ခင္​​ဗ်။

​လြန္​​ခဲ့​​တဲ့ (၁၂)​​ႏွစ္​​က ​က်ြန္​​ေတာ့္​​အ​​မ်ိဳး​​သ​​မီး

​​တယ္​​ရီ​​ရယ္၊ ​​က​​ေလး​​ႏွစ္​​ေယာက္​​ရယ္​​နဲ႔​​အ​​တူ

​​အ​​ေမ​​ရိ​​က​​ကို ​​က်ြန္​​ေတာ္ ​​ေျပာင္း​​လာ​​ခဲ့​​တယ္။

​တ​​ကယ္​​တမ္း​ေျပာ​ရ​​ရင္ ​က်ြန္​​ေတာ္​​တို႔​​ေတြ

​ေလာ့စ္​​အိန္​​ဂ်​​လိ​​ၿမိဳ႕​​ဆီ ​ေျပာင္း​​လာ​​ခဲ့​​တာ​​ဗ်။

Battle of Ramree Island (crocodile attack) 19.02.1045. - History channel

Published on Feb 28, 2015 on Youtube

The Battle of Ramree Island was fought for six weeks during January and February 1945, as part of the Indian XV Corps 1944/45 offensive on the Southern Front of the Burma Campaign during World War II. Ramree Island (Yangbye Kywan) lies off the Burma coast and in 1942 the rapidly advancing Imperial Japanese Army captured the island along with the rest of Southern Burma. In January 1945 the Allies launched an attack to retake Ramree and its neighbour Cheduba, with the intention of establishing sea-supplied airbases on the islands. The Japanese garrison of Ramree consisted of the 121st Infantry regiment, part of the Japanese 54th Division. The regiment's commander was Colonel Kanichi Nagazawa.

The battle is also associated with reports of many Japanese soldiers being eaten by the thousands of saltwater crocodiles lying in wait in the inland swamps. The Guinness Book of World Records has listed it both as "Worst crocodile disaster in the world" and "Most Number of Fatalities in a Crocodile Attack"

Credit to: Original Youtube uploader "History Channel"
.
ရမ္းျဗဲကၽြန္းတုုိက္ပဲြ (မိေက်ာင္းတုုိက္ခုုိက္မႈျဖစ္ရပ္) ၁၉.၀၂.၁၉၄၅)
........................................................
.
ဒုုတိယကမာၻစစ္ၾကီးအတြင္း ျမန္မာျပည္သိမ္းတိုုက္ပဲြ (the Burma Campaign) ဧ။္ ေတာင္ဘက္မ်က္ႏွာစာ၌ အိႏၵိယတပ္မဧ။္ ၁၉ ၄၄/ ၄၅ ထုုိးစစ္ဧ။္ တစ္စိတ္တစ္ေဒသအျဖစ္ ၁၉၄၅ ခုုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီႏွင့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမ်ားအတြင္း ေျခာက္ပတ္တာ ရမ္းျဗဲကၽြန္းတုုိက္ပဲြကိုု ဆင္ႏႊဲခဲ့သည္။ ရမ္းျဗဲကၽြန္းသည္ ျမန္မာ့ကမ္းရိုုးတမ္းအလြန္တြင္ တည္ရွိသည္။ ၁၉ ၄၂ ခုႏွစ္တြင္ လ်င္ျမန္စြာ ထုုိးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာေသာ ဂ်ပန္တပ္မေတာ္က ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုုင္းရွိ က်န္အစိတ္အပိုုင္းမ်ားႏွင့္အတူ ရမ္းျဗဲကၽြန္းကိုု သိမ္းပုုိက္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၅ ခုုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ၌ မဟာမိတ္တပ္မ်ားက ပင္လယ္ျပင္မွ ရိကၡာျဖည့္မည့္ ေလယာဥ္အေျခစိုုက္စခန္းမ်ားတည္ေဆာက္ရန္ ရည္ရြယ္လ်က္ ရမ္းျဗဲကၽြန္းႏွင့္ အနီးရွိ မာန္ေအာင္ကၽြန္းတိုု႔ကိုု ျပန္လည္ရယူရန္ စတင္ၾကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ရမ္းျဗဲကၽြန္းရွိ အေစာင့္ဂ်ပန္တပ္တြင္ အမွတ္ (၅၄) ဂ်ပန္တပ္ရင္းဧ။္ အစိတ္အပိုုင္းတစ္ခုုျဖစ္ေသာ အမွတ္ (၁၂၁) ေျခလ်င္တပ္ ပါဝင္သည္။ ထုုိေျခလ်င္တပ္ဧ။္ ဗိုုလ္မွဴးမွာ ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးကာနိခ်ိ နာဂါဇဝါ ျဖစ္သည္။
.
ရမ္းျဗဲကၽြန္းတိုုက္ပဲြသည္ ဂ်ပန္စစ္သားမ်ားစြာကိုု ကုုန္းတြင္းပိုုင္းရႊံ႕ညြန္ေတာတြင္ ပုုန္းခုုိလဲေလ်ာင္းေနၾကေသာ ေရငန္မိေက်ာင္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာက ကိုုက္ျဖတ္စားေသာက္ပစ္ျခင္းခံရေသာ အစီရင္ခံစာမ်ားႏွင့္လည္း ဆက္စပ္ေနသည္။ ကမာၻ႕ဂင္းနစ္မွတ္တမ္းၾကီးက "ကမာၻေပၚတြင္ အဆိုုးဆံုုး မိေက်ာင္းတုုိက္ခုုိက္မႈ" (Worst crocodile disaster in the world) ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ "တစ္ၾကိမ္တည္းေသာ မိေက်ာင္းတိုုက္ခုုိက္မႈျဖင့္ လူအေသအေပ်ာက္အမ်ားဆံုုးျဖစ္ရပ္" (Most number of fatalities in a Crocodile Attack ဟူ၍လည္းေကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။
.
ဘာသာျပန္ = ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)
၄.၉ .၂၀၁၆
.
(History Channel မွ Youtube တြင္ တင္ထားေသာ The Battle of Ramree Island (Crocodile Attack) 19.02.1045) ဗြီဒီယိုုပါ အညႊန္းစာသားကိုု ဘာသာျပန္သည္။)

Humour on the job (အလုုပ္အကိုုင္ဆိုုင္ရာ ဟာသမ်ား)

ဒီေန႔ ေစ်းဝယ္သြားတုုန္း ၾသဂုုတ္လထုုတ္ Reader's Digest ကုုိ ဝယ္လာျဖစ္ပါတယ္။ စာအုုပ္ေပၚမွာေတာ့ Reader's Digest ဆိုုတဲ့နာမည္အေပၚက Australia ဆိုုတာကိုုပါ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၾသစီတစ္ႏိုုင္ငံတည္းအတြက္ ရည္ရြယ္ထုုတ္ေဝတဲ့ စာအုုပ္လိုု႔ ေတြးမိပါတယ္။ စာအုုပ္ေစ်းက AUD 6.50 ပါ။ ျမန္မာေငြနဲ႔ဆိုုရင္ ၅၈၀၀ ခန္႔ က်သင့္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုုႏွစ္ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ဝယ္ခဲ့စဥ္က Reader's Digest တစ္အုုပ္ကိုု ေငြ (၃၀၀၀) ေပးရပါတယ္။ အခုုေတာ့ တစ္အုုပ္ကိုု ဘယ္ေလာက္ေစ်းေပးဝယ္ရတယ္မသိ။
.
ဒီစာအုုပ္မွာပါတဲ့ Humour on the job (အလုုပ္အကိုုင္ဆိုုင္ရာ ဟာသ) ထဲက အႏွစ္သက္ဆံုုးေလးပုုဒ္ကိုု ဘာသာျပန္ တင္လုုိက္ပါရေစ။ အဂၤလိပ္စာေလ့လာဆဲ မိတ္ေဆြေတြအတြက္လည္း တစ္စံုုတစ္ရာအက်ဳိးရွိေစဖိုု႔ မူရင္းအဂၤလိပ္ဟာသတိုုေတြကိုုပါ ယွဥ္တဲြတင္လုုိက္ပါတယ္။
.
(1) Not a doctor
.
My mum had a small decorative windmill in her front yard. A storm broke one of the blades, causing the windmill to shake violently.
.
Dad announced that he would 'take care of it' and rebalanced the windmill by snapping off the opposing blade.
.
Watching him through the window, Mum remarked, "I hope I never break a leg."
.
(Submitted by Gerald Loffredo)
.
ဆရာဝန္မွ မဟုုတ္တာ
................
.
အေမ့အိမ္ေရွ႕ဝင္းျခံထဲမွာ အလွသေဘာ ျပဳလုုပ္ထားတဲ့ ေလရဟတ္ငယ္တစ္ခုု ရွိခဲ့ပါတယ္။ မုုန္းတုုိင္းတုုိက္ေတာ့ ဒလက္တစ္ခုုက်ဳိးျပီး ေလရဟတ္ သြက္သြက္ခါ ရမ္းေနပါေလေရာ။
.

အေရွ႕ေတာင္အာရွဆယ္ႏိုုင္ငံက ဘာသာစကားေတြ

ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ဘာသာစကားေတြ အင္မတန္မ်ားပါတယ္။ အာဆီယံႏိုုင္ငံေတြထဲမွာ ျမန္မာႏိုုင္ငံက ဘာသာစကားအမ်ားဆံုုးႏိုုင္ငံျဖစ္ေလမလားလိုု႔ ေတြးဖူးခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီလိုုမ်ဳိး ဝါးလံုုးေခါင္းထဲမွာ လသာခဲ့ဖူးေလရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုုင္ငံဟာ အာဆီယံႏိုုင္ငံေတြထဲမွာေတာင္ ဘာသာစကားအမ်ားဆံုုးႏိုုင္ငံ ျဖစ္မေနပါ။

Ethnologue အရ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ဘာသာစကားေပါင္း (၁၁၈) မ်ဳိးရွိျပီး ဒီဘာသာစကားေတြထဲကမွ တစ္မ်ဳိးဟာ လံုုးဝေပ်ာက္ကြယ္သြားပါျပီတဲ့။ က်န္တဲ့ ရွင္သန္ေနဆဲ ဘာသာစကား (၁၁၇) မ်ဳိးအနက္ (၁၁၁) မ်ဳိးက တုုိင္းရင္းသားဘာသာစကားေတြျဖစ္ျပီး အျခား (၆) မ်ဳိးက တိုုင္းျခားဘာသာစကားေတြ ျဖစ္ပါသတဲ့။ ဒီဘာသာစကားေတြထဲမွာပဲ ခိုုင္မာတဲ့ ဘာသာစကား (၁၁) မ်ဳိး၊ ဖြံ႕ျဖဳိးဆဲဘာသာစကား (၄၈) မ်ဳိး၊ အသံုုးမ်ားဆဲ ဘာသာစကား (၃၇) မ်ဳိး၊ ေပ်ာက္ကြယ္မႈအႏၱရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုုင္ေနရျပီဖစ္တဲ့ ဘာသာစကား (၁၈) မ်ဳိးနဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္လုုဆဲဆဲ ဘာသာစကား (၃) မ်ဳိး ရွိပါသတဲ့။

ျမန္မာႏိုုင္ငံထက္ ဘာသာစကားပိုုမ်ားတဲ့ အာဆီယံႏိုုင္ငံေတြက အင္ဒိုုနီးရွား၊ ဖိလစ္ပိုုင္နဲ႔ မေလးရွားႏိုုင္ငံတုုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဒိုုနီးရွားမွာ ဘာသာစကားေပါင္း (၇၀၀) ေက်ာ္၊ ဖိလစ္ပိုုင္မွာ ဘာသာစကားေပါင္း (၁၇၀) ေက်ာ္နဲ႔ မေလးရွားမွာ ဘာသာစကား (၁၄၀) ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုုင္ငံဟာ အာဆီယံ (၁၀) ႏိုင္ငံထဲမွာ ဘာသာစကား စတုုတၳအမ်ားဆံုုးႏိုုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကား ပဥၥမအမ်ားဆံုုးႏိုုင္ငံက ဗီယက္နမ္ႏိုုင္ငံ ျဖစ္ျပီး ဘာသာစကား (၁၀၉ ) မ်ဳိး ရွိပါတယ္။ လာအိုုႏိုုင္ငံက ငယ္သာငယ္ေပမယ့္ ဒီႏိုုင္ငံထဲမွာ ဘာသာစကား (၈၂) မ်ဳိးကိုု ႏုုိင္ငံသားေတြ ေျပာဆိုုၾကပါသတဲ့။ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ထိုုင္းႏိုုင္ငံမွာေတာ့ ဘာသာစကား (၇၀) ေက်ာ္ကိုု ေျပာဆိုုသံုုးႏႈန္းၾကပါသတဲ့။ စင္ကာပူႏိုုင္ငံမွာေတာ့ ဘာသာစကားအမ်ဳိးအစား (၂၀) ေက်ာ္ကိုု အသံုုးျပဳၾကပါတယ္။ကေမာၻဒီးယားႏိုုင္ငံမွာ ဘာသာစကားအမ်ဳိးေပါင္း (၂၀) ခန္႔ ေျပာဆိုုၾကပါတယ္။ အာဆီယံႏိုုင္ငံေတြထဲမွာ ဘာသာစကားအနည္းဆံုုးႏိုုင္ငံက ဘရူႏိုုင္းႏိုုင္ငံပါပဲ။ ဒီႏိုုင္ငံမွာ ဘာသာစကား (၁၇) မ်ဳိးကိုုသာ
ေျပာဆိုုၾကပါတယ္။

ZT(RMM)
16.8.2016

က်မ္းကိုုး
..........
၁။ Ethnologue.com
၂။ UNESCO Bangkok.(2007). Advocacy kit for promoting multilingual education: Including the excluded.

Fame is a bee (ေက်ာ္ေစာမႈဟာ ပ်ားပမာ)

Fame is a bee
............
Fame is a bee
It has a song.
It has a sting.
Ah,too,it has a wing.

(Emily Dickinson)

ေက်ာ္ေစာမႈဟာ ပ်ားပမာ
................

ေက်ာ္ေစာမႈဟာ ပ်ားပမာေလ
သာယာေအးၾကဴ ဆိုုေတးျမဴလည္း
ပ်ားတူဆိပ္တုုတ္ သူပင္လုုပ္ရဲ႕
အဟုုတ္တစ္ခါ ေတာင္ပံပါေတာ့
ေဝးရာပ်ံလိုု႔ ေျပးတတ္ေသး။

ဘာသာျပန္ = ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)

ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းရဲ႕ ဆိုုးက်ဳိးေတြ

ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံက ပံုုမွန္စီးကရက္ဘူးတစ္ဘူးရဲ႕ ေနာက္ေက်ာဖက္

ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ေရာင္းတဲ့ စီးကရက္ဘူးတိုုင္းမွာ ပါတတ္တဲ့ သတိေပးစာက
" စီးကရက္ေသာက္ျခင္းသည္ က်န္းမာေရးကိုု ဆိုုးရြားစြာ ထိခုုိက္ေစပါသည္" တဲ့။
.
ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံမွာ ေရာင္းတဲ့ စီးကရက္ဘူးတိုုင္းရဲ႕ ေရွ႕မ်က္ႏွာစာမွာ စာလံုုးၾကီးနဲ႔ ထင္ထင္ရွားရွား ပါေနတတ္တဲ့ စာက ေအာက္ပါအတိုုင္း ျဖစ္ပါတယ္။
"Smoking doubles your risk of stroke.
(ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ ေလျဖတ္ျခင္းကိုု ႏွစ္ဆတိုုး ျဖစ္ေစႏိုုင္သည္။)"
ဒီစာအျပင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင္း ဆိုုးက်ဳိးျဖစ္သြားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးၾကီးတစ္ဦးရဲ႕ ေၾကာက္စဖြယ္ မ်က္ႏွာကိုု ျပထားပါေသးတယ္။
.
စီးကရက္ဘူးရဲ႕ ေနာက္ဘက္မွာေတာ့ အေပၚက စာကိုု တစ္ခါ ထိပ္စီးက ထင္ထင္ရွားရွား ေဖာ္ျပထားျပန္ပါတယ္။ ျပီးရင္ ဘူးေနာက္ေက်ာဘက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးရဲ႕ ေၾကာက္စရာ့မ်က္ႏွာကိုု ျပထားျပန္ပါတယ္။ ဒီေအာက္မွာ ဒီအမ်ဳိးသမီးရဲ႕ အေၾကာင္းကိုု ေအာက္ပါအတုုိင္း ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။ 

"Cynthia, a smoker for 25 yrs, had a stroke aged 39. The stroke damaged her ability to speak and move parts of her body. She says "The hardest part was relying on my kids to look after me _ I should be looking after them." Don't think it can't happen to you _ younger people suffer strokes too.
Thinking of quitting? Call Quitline 13 7848.
talk to your doctor or pharmacist, or visit www.quitnow.gov.au"

(စင္သီယာ ေဆးလိပ္ေသာက္လာတာ ၂၅ ႏွစ္ ရွိပါျပီ။ သူ အသက္ ၃၉ ႏွစ္အရြယ္ေရာက္ေတာ့ ေလျဖတ္ပါေလေရာ။ ေလျဖတ္ေတာ့ သူ စကားလည္း မေျပာႏိုုင္၊ ကိုုယ့္ခႏၶာအစိတ္အပိုုင္းေတြကိုုလည္း မလႈပ္ႏိုုင္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ သူမက ေျပာပါတယ္။ "(ကၽြန္မအတြက္) အခက္ခဲဆံုုးအပိုုင္းက ကၽြန္မကိုု ျပဳစုုေစာင့္ေရွာက္ဖုုိ႔ သားသမီးေတြကိုုပဲ မွီခုုိေနရတာပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ ကၽြန္မကသာ သူတိုု႔ေလးေတြကိုု ျပဳစုုေစာင့္ေရွာက္သင့္တာပါ" တဲ့။ ကိုုယ္ကိုုယ္တိုုင္ေတာ့ မျဖစ္ႏိုုင္ေလာက္ပါဘူးေလလိုု႔ မေတြးမိပါေလနဲ႔။ လူငယ္ေတြလည္း ေလျဖတ္တတ္ပါတယ္။
ေဆးလိုုက္ျဖတ္ဖိုု႔ ေတြးေနျပီလား။ ...... ဒီဖုုန္းကိုု ေခၚပါေလ။
ဆရာဝန္ (သိုု႔မဟုုတ္) ေဆးဆိုုင္ဝန္ထမ္းနဲ႔ တိုုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ ဒါမွမဟုုတ္ရင္ ...... ဒီဝက္ဘ္ဆိုုက္ကိုု သြားျပီး ေလ့လာပါ။) 

စီးကရက္ဘူးရဲ႕ အေပၚဘက္မွာ တစ္ခါ ထပ္ျပီး သတိေပးထားတာက ဒီလုုိပါ။
"Warning
Inhaling even small amounts of the toxic chemicals in tobacco smoke can trigger sudden blood clots, heart attacks and strokes."
(သတိ။ ။ ေဆးရြက္ၾကီးမီးခုုိးေငြ႕မွာ ပါဝင္တဲ့ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့ ဓာတုုပစၥည္းပမာဏအနည္းငယ္ ရွဴရိႈက္မိရင္ေတာင္ ရုုတ္တရက္ ေသြးခဲျခင္း၊ ႏွလံုုးေရာဂါနဲ႔ ေလသင္တုုန္းတိုု႔ကိုု ျဖစ္ေပၚေစႏိုုင္ပါတယ္။) 

အထက္ပါအတိုုင္း ဆိုုးက်ဳိးေတြကိုု သင္ခန္းစာယူစဖြယ္ တုုိတုုိတုုတ္တုုတ္ တင္ျပထားျပီး ေဆးလိပ္ျဖတ္ခ်င္လာေအာင္ ဆဲြေဆာင္ထားပါေသးတယ္။ ေဆးလိပ္ေငြ႕ဟာ အင္မတန္ ဆိုုးက်ဳိးေတြေပးၾကာင္းကိုု ေျပာျပထားပါတယ္။
.
ဒါေပမယ့္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူအမ်ားစုုက ေဆးလိပ္ကိုု မျဖတ္လုုိၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အခုု ေပါင္းေနက် သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ေဆးလိပ္ေသာက္တတ္သူပါ။ "ေဆးလိပ္ျဖတ္ေတာ့ေလကြာ။ မင္းအတြက္ မေကာင္းဘူး။" လိုု႔ သူ႕ကိုု ေျပာေလတိုုင္း "ျဖတ္ေတာ့မယ္ကြ။ ဒါ ေနာက္ဆံုုးတစ္ဘူးပဲ။ ဒီတစ္ဘူးကုုန္ရင္ ငါ လံုုးဝ မေသာက္ေတာ့ဘူး။" လိုု႔ ျပန္ေျပာတတ္ေလရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ သူ႕ လက္က်န္တစ္ဘူးက ဘယ္ေတာ့မွ မကုုန္ခဲ့။ ဟိုုတစ္ေခါက္တုုန္းကေတာ့ သူ ေဆးလိပ္ျဖတ္လုုိက္ျပီလိုု႔ ဆိုုတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ခ်င္စိတ္ မျဖစ္ေစႏိုုင္ေအာင္ ဆရာဝန္က သူ႔လက္မွာ ပလာစတာတစ္ခုုနဲ႔ ကတ္ျပီး ေဆးထည့္ေပးထားတာေတြ႕တယ္။ ဒါကိုု သံုုးထားရင္ ေဆးလိပ္ျပတ္တာ ျမန္တယ္ဆိုုပဲ။ သိပ္မၾကာပါဘူး။ သူ ေဆးလိပ္ ျပန္ေသာက္တယ္။ အခုုလည္း ေဆးလိပ္ျဖတ္ဖိုု႔ ေျပာမိရင္ "လက္က်န္တစ္ဘူး ကုုန္ရင္ ေနာက္ထပ္ မေသာက္ေတာ့ဘူးကြာ။" လိုု႔ ခါတုုိင္းလိုု ေျပာေနက်။ ဒါေပမယ့္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္သာ ၾကာလာတယ္။ သူ႔ လက္က်န္ စီးကရက္ဘူးက ကုုန္မသြားခဲ့။ သူလည္း ေသာက္ျမဲတုုိင္း ေသာက္ေနဆဲ။
.
ေဆးလိပ္ေသာက္တာဟာ အမွန္တကယ္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ (active smoker) နဲ႔ ေဆးလိပ္ေငြ႕ ရွဴရႈိက္မိသူ (passive smoker) ႏွစ္ဦးလံုုးအတြက္ ဆိုုးက်ဳိးက အတူတူျဖစ္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ ဒီေတာ့ အေကာင္းဆံုုးက ေဆးလိပ္ကိုု ကိုုယ္တိုုင္လည္း မေသာက္သလိုု ေဆးလိပ္ေငြ႕ကိုုလည္း တစ္ဆင့္ မရွဴရွဴိက္မိဖိုု႔ သတိျပဳေရွာင္ရွားႏိုုင္ဖိုု႔ပါ။ ေဆးလိပ္ထက္ပိုုဆိုုးတဲ့ ေဆးေျခာက္တိုု႔၊ ဘိန္းတိုု႔ဆိုုတာေတြကေတာ့ အနားေတာင္မွ မသိေလ ေကာင္းေလေပါ့ဗ်ာ။ "ေရွာင္ေလေဝးေဝး မူးယစ္ေဆး" ဆိုုသလိုုမ်ဳိး "ေရွာင္ေလေဝးေဝး ေဆးလိပ္ေဘး" "ေရွာင္ေလေဝးေဝး စီးကရက္ေဘး" ဆိုျပီး ထပ္ခဲြေျပာဖိုု႔ လိုုဦးမယ္ ထင္ပါ့။
.
ေလးစားစြာ
.
ဇဲြသစ္ (ရမၼာေျမ)
၁၀.၈.၂၀၁၆ (ဗုုဒၶဟူးေန႔)

"Open Day"

ပံုုမွန္အားျဖင့္ ဘာသာရပ္အမ်ားစုုအတြက္ စေန၊ တနဂၤေႏြေန႔ေတြမွာ ေက်ာင္းပိတ္ေနက် ျဖစ္ပါတယ္။ တနလၤာကေန ေသာၾကာေန႔အထိ ရံုုးဖြင့္ရက္အတြင္း ပံုုမွန္ ေက်ာင္းဖြင့္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီရက္ေတြမွာဆိုု ေက်ာင္းလာတက္တဲ့ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြ၊ အျခားတကၠသိုုလ္ဝန္ထမ္းေတြ တရံုုးရံုုး ျဖစ္တတ္သေလာက္ ဒီလိုု စေန၊ တနဂၤေႏြရက္ေတြမွာ တစ္ခ်ဳိ႕ဘာသာရပ္ ယူတဲ့ ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူရာဂဏာန္း မျပည့္တျပည့္၊ ဆရာ၊ဆရာမအခ်ဳိ႕၊ စာၾကည့္တုုိက္ဝန္ထမ္းအခ်ဳိ႕နဲ႔ စာၾကည့္တုုိက္လာသံုုးတဲ့ ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူအခ်ဳိ႕တိုု႔သာ တကၠသိုုလ္ပုုရဝုုဏ္ထဲမွာ ေတြ႕ရတတ္ေလေတာ့ ေျခာက္ေျခာက္ကပ္ကပ္ ျဖစ္လြန္းေနတတ္သေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ၾသဂုုတ္လ (၇) ရက္ေန႔ျဖစ္တဲ့ ဒီေန႔ေလးကေတာ့ အေတာ္ ထူးျခားေနေလရဲ႕။ တနဂၤေႏြေန႔ျဖစ္ေပမယ့္ တကၠသိုုလ္ပုုရဝုုဏ္ထဲမွာ အင္မတန္ လူစည္ကားတဲ့ ေန႔တစ္ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။
.
ဒီေန႔ကိုု "Open Day" လုုိ႔ အမည္ေပးထားပံုုေလးက ရိုုးရိုုးေလးေပမယ့္ ထူးျခားေနသေယာင္ေယာင္ရယ္။ Open Day ဆိုုေတာ့ တစ္ခ်ဳိ႕ေတြက ဒီေန႔မွ တကၠသိုုလ္စတက္ရတဲ့ "အဖြင့္ေန႔" ကိုုပဲ ဆိုုလိုုေလသလားလုုိ႔ သိုု႔ေလာသိုု႔ေလာ ျဖစ္မိၾကပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ တကၠသိုုလ္ပထမေန႔ကိုု ဆိုုလိုုတာ မဟုုတ္ပါဘူး။ အမွန္ေတာ့ ဒီပညာသင္ႏွစ္ဝက္အတြက္ တကၠသိုုလ္ျပန္ဖြင့္တာ ဒီသီတင္းပတ္က ႏွစ္ပတ္ေျမာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ "အဖြင့္ေန႕" လိုု႔ ဘာေၾကာင့္ေခၚေသးသတုုန္းလိုု႔ ေမးခ်င္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ဟုုတ္ပါတယ္ ... ။ အဖြင့္ေန႔ေတာ့ အဖြင့္ေန႔ေပါ့။ သိုု႔ေပမယ့္ ဒီေန႔ ဖြင့္ျပလုုိက္တဲ့ ပံုုစံမ်ဳိးေလးက စိတ္ဝင္စားစရာပါပဲ။ လာထရုုတ္တကၠသိုုလ္မွာ ရွိတဲ့ ပညာရပ္ဆိုုင္ရာဌာနအသီးသီးက သတ္မွတ္အခန္းေတြနဲ႔ သတ္မွတ္ေနရာေတြမွာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူေတြ၊ ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ဆရာ၊ဆရာမေတြက လာေရာက္ေလ့လာတဲ့ ၾကီးငယ္ရြယ္လတ္ ပုုဂၢိဳလ္ေတြကိုု သိလိုုသမွ်ကိုု စိတ္ရွည္လက္ရွည္ ကူညီရွင္းျပေပးတဲ့ ပဲြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဌာနေတြက ေပးေနတဲ့ ဘဲြ႕ေတြအေၾကာင္း၊ ဘယ္လုုိ ဆက္သြယ္တက္ေရာက္ႏိုုင္မယ္ဆိုုတဲ့အေၾကာင္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ရွင္းလင္းတင္ျပထားတဲ့ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြလည္း ရယူႏိုုင္ၾကပါတယ္။
.
စာၾကည့္တုုိက္အေရွ႕နားမွာေတာ့ တိုုက္ရိုုက္ထုုတ္လႊင့္ေနတယ္လိုု႔ ထင္ရတဲ့ ရုုပ္သံတစ္ခုုက တစ္ခ်ဳိ႕ပုုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ အင္တာဗ်ဴးလုုပ္ျပီး တင္ဆက္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ စာၾကည့္တုုိက္အေရွ႕ က ဝက္ဝိုုင္းသ႑ာန္ျမက္ခင္းျပင္ေပၚမွာ ခန္႔ခန္႔ထည္ထည္ လုုပ္ထားျပီး ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုုင္တဲ့ ပိုုက္ကြန္ပါ ေဘာလံုုးဂိုုးေပါက္တစ္ခုု လုုပ္ထားပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ကေလးေတြက ဒီျမက္ခင္းျပင္ေပၚမွာ တေပ်ာ္တပါး ေဆာ့ကစားေနၾကတယ္။ စာၾကည့္တုုိက္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုုင္က စားေသာက္ဆိုုင္ေတြရွိတဲ့ အက္ဂိုုရာဘက္ျခမ္းကလဲြျပီး တျခားဘက္ေတြမွာေတာ့ ဘာသာရပ္အသီးသီးနဲ႔ သက္ဆိုုင္တဲ့ ဌာနတစ္ခ်ဳိ႕၊ ပညာသင္ဆုုနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ သိႏိုုင္တဲ့ ေနရာေတြ၊ ေက်ာင္းသားသမဂၢနဲ႔ပတ္သက္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြ ေပးတဲ့ ေနရာ စသည္ျဖင့္ စံုုလိုု႔ပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ စာၾကည့္တုုိက္ေရွ႕ ျမက္ခင္းျပင္ရဲ႕ ေလးဘက္ေလးတန္မွာ ဆင္ထားတဲ့ ေဆာင္းေဘာက္ေတြဆီက ျမဴးၾကြတဲ့ သီခ်င္းသံကလည္း ပဲြကိုု ပိုုျပီး အသက္ဝင္ေစပါတယ္။ ဒီေန႔က လူေတြမ်ားေတာ့ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ေတြမွာ ပိတ္ေနက် ဆိုုင္ေတြေတာင္ အေရာင္းသြက္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တကၠသိုုလ္ရဲ႕ ပင္မေနရာေတြတင္မကပါဘူး။ စာၾကည့္တုုိက္ေဘးနားက အေဆာက္အဦ၊ သူ႕ေနာက္ဘက္က အေဆာက္အဦေတြ၊ အျခား စာၾကည့္တုုိက္နဲ႔ နီးတဲ့ ဥပေဒဌာနစတဲ့ ေနရာေတြမွာလည္း ဌာနက ေပးႏိုုင္တဲ့ ဘဲြ႕ေတြအေၾကာင္း၊ ဘာသာရပ္ေတြအေၾကာင္းကိုု ဗန္းခင္းျပေနၾကေလရဲ႕။
.
လာေရာက္ေလ့လာၾကည့္ရႈသူေတြက အစံုုပါဝင္ပါတယ္။ အထက္တန္း တက္ေရာက္ေနတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြကိုု အုုပ္စုုလုုိက္ေတြ႕ရသလိုု မိဘညီအစ္ကိုုေမာင္ႏွမတစ္ခ်ဳိ႕လည္း အတူပါလာၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သက္လတ္ပိုုင္းနဲ႔ သက္ၾကီးပိုုင္းေတြလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ေဒသခံေတြမ်ားေပမယ့္ ေဒသခံမဟုုတ္သူေတြလည္း အေတာ္ေလး ေတြ႕ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုုိ႔လိုု ဒီတကၠသိုုလ္မွာ တက္ေရာက္ေနဆဲ ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူေတြကလည္း ပါဝင္ေနၾကပါတယ္။ ၾကည့္ရတာ ဒီပဲြကုုိ လုုပ္ႏုုိင္ဖုုိ႔ တကၠသိုုလ္အေနနဲ႔ အေတာ္ေလး ျပင္ဆင္ထားရမယ့္ ပံုုပါပဲ။ အထူးသျဖင့္ ဒီပဲြလုုပ္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြကိုု လူထုုဆီ ၾကိဳတင္ အသိေပးထားခဲ့ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီေန႔လုုိ စည္ကားခဲ့တာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
.
အမွန္ေတာ့ ဒီပဲြမ်ဳိးကိုု ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာလည္း ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ ဖံြ႕ျဖိဳးျပီးႏိုုင္ငံတစ္ခုခုုက တက္ၠသိုုလ္ၾကီးတစ္ခုုခုု (သိုု႔မဟုုတ္) တကၠသိုုလ္ေတြစုုေပါင္းျပီး "ပညာေရးပဲြေတာ္" (သိုု႔မဟုုတ္) "တကၠသိုုလ္ေတြကိုု ဗန္းခင္းျပတဲ့ ပဲြ" မ်ဳိးပါပဲ။ ျပည္ပမွာ ပညာဆက္လက္ဆည္းပူးလုုိသူေတြအတြက္ ဒီလိုုပဲြမ်ဳိးက အင္မတန္ ဗဟုုသုုတတိုုးေစပါတယ္။ ကိုုယ္စိတ္ဝင္စားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုု ေဆြးေႏြးတုုိင္ပင္ႏိုုင္ၾကပါတယ္။ ကိုုယ္ေလွ်ာက္ရမယ့္ လမ္းေၾကာင္းေတြကိုု ျမင္သြားႏိုုင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္မတန္အက်ဳိးရွိတဲ့
"ပညာေရးကိုု ဗန္းခင္းျပတဲ့ ျပပဲြ" ေတြလုုိ႔ ေခၚႏိုုင္ၾကမွာပါ။
.
ဒီေန႔ လာထရုုတ္တကၠသိုုလ္မွာ လုုပ္တဲ့ "ပညာေရးကိုု ဗန္းခင္းျပတဲ့ ျပပဲြ" ကေတာ့ ေဒသခံေတြနဲ႔ ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံမွာ ေျပာင္းေရြ႕ေနထိုုင္ေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံသားေတြအတြက္ အဓိက ရည္ရြယ္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ တကၠသိုုလ္အေနနဲ႔ "ငါတိုု႔ေတြက ဒါေတြကိုုေတာ့ ေပးႏိုုင္တယ္။ မင္းတိုု႔ စိတ္အားထက္သန္ရာ ပညာေရးခရီးလမ္းကိုု ၾကိဳက္သလိုု ေရြးၾကပါ။" လိုု႔ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ျပဳလိုုက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဒီေတာ့ ဒီေန႔ ျပဳလုုပ္တဲ့ Open Day ဆိုုတာ "ပညာရပ္ေတြကိုု ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ဗန္းခင္းျပလုုိက္တဲ့ ေန႔" လုုိ႔ပဲ အဓိပၺာယ္ဖြင့္ဆိုုရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီေန႔ပဲြကိုု တက္ေရာက္ျဖစ္ခဲ့ၾကတဲ့ ၾကီးငယ္ရြယ္လတ္ေတြထဲက ဘယ္ႏွစ္ရာခုုိင္ႏႈန္းေသာ ပုုဂၢိဳလ္ေတြ ဒီေန႔ပဲြရဲ႕ ညိႈ႕ငင္ဖမ္းစားမႈကိုု ခံလုုိက္ရမယ္ေတာ့ မသိ။ ဒါေပမယ့္ သူတိုု႔အတြက္ အမွတ္တရ ေန႔ရက္တစ္ရက္ေတာ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကမွာ အမွန္ပါပဲ။
.
ေလးစားစြာ
.
ZT (RMM)
7.8.2016 (Sun)

ကတိ

"ကတိစကားဆိုုတာ ျဖတ္ကူးဖိုု႔ မေကာင္းတဲ့ တံထားေလးတစ္ခုုပါ" တဲ့။ ဖတ္ခဲ့ဖူးတဲ့ ဆိုုရိုုးစကားေလးတစ္ခုုပါ။ တစ္စံုုတစ္ေယာက္ကိုု လြယ္လြယ္ ကတိစကားမဆိုုဖုုိ႔ ဒီစကားေလးက သတိေပးေနသလိုုပါပဲ။

တစ္ခါတစ္ရံ တစ္ဖက္လူအတြက္ တစ္ခုုခုု လုုပ္ေပးဖုုိ႔ ကတိေတြ ေပးမိျပီးခါမွ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ကတိအတိုုင္း မျဖည့္ဆည္းႏိုုင္ ျဖစ္တတ္ၾကပါတယ္။

ဒီလုုိမ်ဳိး ကိုုယ္ေပးထားတဲ့ ကတိေတြ မတည္ႏိုုင္လိုုက္တဲ့အခါမွာ ကုုိယ့္ကိုုယ္ကိုုယ္ အျပစ္တင္မိစျမဲပါပဲ။ ေနာင္တရတတ္စျမဲပါပဲ။ 

ကိုုယ္ပဲ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတာ မဟုုတ္ပါဘူး။ ကတိစကား လက္ခံလုုိက္သူေတြ အေနနဲ႔လည္း ကတိစကားအတိုုင္း တစ္ဘက္လူက ျဖည့္ဆည္းေပးလာႏိုုးႏိုုး ေစာင့္စားရတာ အေမာပါပဲ။ ေနာက္ဆံုုး ကတိမတည္တဲ့အခါ ဒီလူ႔အေပၚ ယံုုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုုးသြားတတ္ပါတယ္။ စိတ္ထဲမွာ မျမင္ႏိုုင္တဲ့ ဆူးေလးတစ္ေခ်ာင္း စိုုက္ဝင္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီလူဟာ "ကတိမတည္တဲ့ သူ" ၊ "မယံုုၾကည္ရတဲ့ သူ" ဆိုုျပီး စိတ္ထဲ ေတးမွတ္သြားတတ္ၾကပါတယ္။ 

ဒီေတာ့ ကတိစကားဟာ ထိလြယ္ရွလြယ္ ျဖစ္လြန္းတဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ လြယ္လြယ္နဲ႔ ကတိစကားမဆိုုဖိုု႔ လူတိုုင္း သတိျပဳသင့္လွပါတယ္။

အခုုေနာက္ပိုုင္းမွာ ကိုုယ္ကိုုယ္တိုုင္လည္း လြယ္လြယ္ ကတိေတြ မေပးမိေအာင္ အထူး ဂရုုစိုုက္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုုယ္အမွန္တကယ္ လုုပ္ႏုုိင္မယ့္ ကိစၥမ်ဳိးမွာမွ ကတိေတြ ေပးျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ တစ္ခါတစ္ရံ ကတိမတည္ႏိုုင္ခဲ့တာလည္း အနည္းအက်ဥ္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း သက္ဆိုုင္သူေတြအေပၚ အင္မတန္ အားနာရပါတယ္။

"မင္းမွာ သစၥာ လူမွာ ကတိ" 

"ကတိသစၥာ၊ တည္ေသာခါဝယ္
ၾသဇာေလးနက္၊ ေပၚဆီတက္၍
ႏြယ္ျမက္သစ္ပင္၊ ေဆးဖက္ဝင္ဧ။္" 

... စတဲ့ စကားေတြဟာ ျမန္မာေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူေတြ ျမန္မာစာ စာစီစာကံုုးေရးတဲ့အခါ ကိုုးကားသံုုးႏိုုင္ဖုုိ႔ ႏႈတ္တုုိက္အာဂံုုေဆာင္ထားတတ္ၾကတဲ့ စကားေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြက လူေတြအတြက္ ကတိစကားရဲ႕ အေရးပါမႈကိုု မီးေမာင္းထုုိးျပေနပါတယ္။ 

ဒီစကားေတြကိုု ညႊန္းဆိုုကိုုးကားစရာေတြအျဖစ္ စာစီစာကံုုးေတြနဲ႔ အျခားစာေပေတြမွာသာ သံုုးစဲြႏုုိင္တာတင္မက လက္ေတြ႕ဘဝမွာပါ လုုိက္နာက်င့္သံုုးျဖစ္ၾကရင္ အားလံုုးအတြက္ အင္မတန္ ေကာင္းပါလိမ့္မယ္။ ကိုုယ္တိုုင္လည္း ကတိတည္တဲ့သူျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားလ်က္ပါ။ ဒါေပမယ့္ ကတိစကားဆိုုတဲ့ တံတားကိုု ျဖတ္ကူးသင့္၊ မသင့္၊ ျဖတ္ကူးႏိုုင္၊မကူးႏိုုင္ဆိုုတဲ့ကိစၥကိုု ဒီတံထားေပၚ မေရာက္ခင္ကတည္းက ေလးနက္စြာ ၾကိဳတင္စစ္ေဆးအကဲျဖတ္ဖုုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ သတိရသင့္ပါတယ္။
ေလးစားစြာ

ဇဲြသစ္(ရမၼာေျမ)
၉.၈.၂၀၁၆ (အဂၤါေန႔)

သန္းေခါင္စာရင္းႏွင့္ ေတြးမိေတြးရာ

အခုုအခ်ိန္ဟာ ၾသစေၾတးလ်တစ္ႏိုုင္ငံလံုုးမွာ သန္ေခါင္စာရင္းေကာက္ေနတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန႔ သန္းေခါင္စာရင္းအတြက္ တစ္ဦးခ်င္းျဖည့္စြက္ရမယ့္ ပံုုစံစာရြက္ေတြကိုု သန္းေခါင္စာရင္းကိစၥအတြက္ ေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ အသက္ (၃၀) ခန္႔ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး ေက်ာင္းေဆာင္သိုု႔ လာေပးပါတယ္။ ဒါကိုု လူတိုုင္း မျဖစ္မေန ျဖည့္ရမယ္။ အင္တာနက္ဝက္ဘဆိုုဒ္ကေနတစ္ဆင့္ ျဖည့္ႏိုုင္တယ္။ အင္တာနက္ကေန မျဖည့္ခ်င္ဘူးဆိုုရင္ သူ ေပးလာတဲ့ ပံုုစံထဲမွာသာ ျဖည့္ျပီး ဗုုဒၶဟူးေန႔မွာ ျဖည့္ျပီးသား ပံုုစံေတြကိုု သူကိုုယ္တုုိင္ျပန္လာသိမ္းမယ္လိုု႔ ေျပာပါတယ္။ ဒီသန္းေခါင္စာရင္းကိုု ၾသစေၾတးလ်ႏိုုင္ငံအတြင္းမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ႏိုုင္ငံသားေရာ၊ ႏိုုင္ငံသားမဟုုတ္သူေတြပါ လူတိုုင္းေစ့ ၾသဂုုတ္လ (၉) ရက္ေန႔ ညမွာ တစ္ျပိဳင္တည္း ျဖည့္စြက္ျပီး ေနာက္ေန႔မွာ ျဖည့္ျပီးသားပံုုစံကိုု မဆိုုင္းမတြ ျပန္ေပးရပါမတဲ့။ မျဖည့္တဲ့သူေတြက တစ္ေန႔ကိုု ၾသစီေဒၚလာ (၁၈၀) ေပးရပါမယ္တဲ့။ ျမန္မာေငြနဲ႔ဆိုုရင္ေတာ့ တစ္ေန႔ကိုု တစ္သိန္းခဲြေက်ာ္ေက်ာ္ ဒဏ္ေၾကးေဆာင္တာနဲ႔ ညီမွ်ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္က်လိုု႔ ဒဏ္ေငြသာေဆာင္ျပီး သတ္မွတ္ပံုုစံမျဖည့္စြက္လုုိက္ဘဲ ဒီကိစၥမျပီးသြားႏိုုင္ပါဘူး။ ေနာက္က်ေနရင္လည္း သတ္မွတ္ဒဏ္ေငြကိုု ေပးေဆာင္ျပီး သတ္မွတ္ပံုုစံကိုု ျဖည့္ေပးရဦးမွာပါ။ ဒီေတာ့လည္း ဘယ္သူေတြမ်ား ဒီသန္းေခါင္စာရင္းပံုုစံကိုု မျဖည့္ဘဲ ေနပါေတာ့မလဲ။ ျဖည့္ၾကေပမေပါ့ဗ်ာ။